| Yarbay
Katılım Tarihi: Jun 2007
Mesajlar: 3,352
| 
KARTEZYEN ÇARPIM VEDE BAĞINTILARI A. SIRALI n Lİn tane nesnenin belli bir öncelik sırasına göre düzenlenip, tek bir nesne gibi
düşünülmesiyle elde edilen ifadeye sıralı n li denir.
(a, b) sıralı ikilisinde;
a : Birinci bileşen,
b : İkinci bileşendir.
a ¹ b ise, (a, b) ¹ (b,
a) dır.
(a, b) = (c, d) ise, (a = c ve b = d) dir.
B. KARTEZYEN ÇARPIM
A ve B herhangi iki küme olmak üzere, birinci bileşeni A kümesinden, ikinci bileşeni
B kümesinden alınarak oluşturulan bütün sıralı ikililerin kümesine, A ile B nin
kartezyen çarpımı denir.
A kartezyen çarpım B kümesi A x B ile gösterilir.
A x B = {(x, y) : x Î A ve y Î
B} dir.
A ¹ B ise, A x B ¹ B x
A dır.
C. KARTEZYEN ÇARPIMININ
ÖZELLİKLERİ
i) s(A) = m ve s(B) = n ise
s(A x B) = s(B x A) = m . n dir.
ii) A x (B x C) = (A x B) x C
iii) A x (B È C) = (A x B)
È (A x C)
iv) (B È C) x A = (B x A)
È (C x A)
v) A x (B Ç C) = (A x B)
Ç (A x C)
vı) A x Æ = Æ x
A = Æ
vıı)
D. BAĞINTI
A ve B herhangi iki küme olmak üzere A x B nin her alt kümesine A dan B ye bağıntı
denir.
Bağıntı genellikle b biçiminde gösterilir.
b Ì A x B ise,
b = {(x, y) : (x, y) Î A x
B} dir.
s(A) = m ve s(B) = n ise,
A dan B ye 2m.n tane bağıntı tanımlanabilir.
A x A nın herhangi bir alt kümesine A dan A ya bağıntı ya da A da bağıntı denir.
s(A) = m ve s(B) = n olmak üzere,
A dan B ye tanımlanabilen r elemanlı (r £ m . n) bağıntı
sayısı
b Ì A x B olmak üzere,
b = {(x, y) : (x, y) Î
A x B} bağıntısının tersi
b-1 Ì B x A
dır.
Buna göre, b bağıntısının tersi
b-1 = {(y, x) : (x, y)
Î b} dır.
E. BAĞINTININ ÖZELLİKLERİ
b, A da tanımlı bir bağıntı olsun.
1. Yansıma Özelliği
A kümesinin bütün x elemanları için (x, x)
b ise, b yansıyandır.
“x Î A için, (x, x) Î
b® b yansıyandır.
2. Simetri Özelliği
b bağıntısının bütün (x, y) elemanları için (y, x)
Î b ise, b simetriktir.
“(x, y) Î b için (y, x) Î
b ® b
simetriktir.
b bağıntısı simetrik ise b = b-1
dir.
s(A) = n olmak üzere, A kümesinde tanımlanabilecek simetrik bağıntı sayısı
s(A) = n olmak üzere, A kümesinde tanımlanabilecek yansıyan bağıntı sayısı 2(n2
- n) dir.
3. Ters Simetri Özelliği
b bağıntısı A kümesinde tanımlı olsun.
x ¹ y iken “(x, y) Î b için (y, x)
Ï b ise, b ters simetriktir.
b bağıntısında (x, x) elemanın bulunması ters simetri özelliğini bozmaz.
4. Geçişme Özelliği
b, A da tanımlı bir bağıntı olsun.
“[(x, y) Î b ve (y, z) Î
b] için (x, z) Î b ise,
olmalı
b bağıntısının geçişme özelliği vardır.
F. BAĞINTI ÇEŞİTLERİ
1. Denklik Bağıntısı
b bağıntısı A kümesinde tanımlı olsun.
b; Yansıma, Simetri, Geçişme özelliğini sağlıyorsa
denklik bağıntısıdır. b denklik bağıntısı ve (x, y) Î
b ise, x denktir. y ye denir.
x º y biçiminde gösterilir.
b denklik bağıntısı olmak üzere A da a elemanına denk olan bütün elemanların
kümesine a nın denklik sınıfı denir.
–a biçiminde gösterilir.
Buna göre, a nın denklik sınıfının kümesi,
–a = {y : y Î A ve (a, y) Î
b} olur.
2. Sıralama Bağıntısı
A kümesinde tanımlı b bağıntısında; Yansıma, Ters simetri, Geçişme özelliği varsa
bağıntı sıralama bağıntısıdır.
|