Lokman Aşkın

Türkistan'da doğmuş ve Türk tasavvuf kültürünün temellerini atmış büyük pirdir. Asıl adı Ahmet bin ibrahim bin ilyas'tır. Nesebi Hz. Ali'ye dayanır. Hicri 5. asırda doğduğu sanılmaktadır. Büyüklüğü ve ilmi yüceliği tüm Maveraünnehr'de, Türkistan ve civarında duyulmuş, dergahı binlerce insanın akınına uğramıştır. Onun dergahında yetişen dervişler Horasan erleri adıyla anılmıştır. Anadolu'nun Türkleşmesinde bu dervişlerin rolü çok büyüktür.
Hoca Ahmet Yesevi geçimini temin etmek için tahta kaşık ve kepçe yapardı. Zamanının büyük bölümü ibadet, zikir ve ilimle geçerdi. Onun en büyük özelliklerinden birisi de Arapça ve Farsça bilmesine rağmen irşadını Türk diliyle yapması, eserlerini Türkçe ile yazmış
olmasıdır. En büyük eseri olan ve tasavvufi konularda yazılmış şiirlerini içeren Divan-ı Hikmet temiz bir Türkçe ile yazılmıştır. Bu eserle Türkler arasında islamiyet'in yayılmasını, halkın tasavvuf ve fıkıh konularında bilgilenmesini amaçlamıştır. Önemli tarikatlardan Bektaşilik Hoca Ahmet Yesevi doktriniyle beslenmiştir. Yesevilik belli adam ve kurallar çerçevesinde uygulanırdı bunlar daha sonra Nakşilik adabını oluşturmuştur. Ahmet Yesevi Tekke edebiyatımızın da ilk isimlerinden sayılmaktadır. Onun şiirlerinin izinde Yunus, Hoca Dehhani ve daha nice şairler yetişmiştir. Sağlığında öğretisi Çin'den Marmara sahillerine kadar uzanan Hoca Ahmet 1194 tarihinde vefat etmiştir. Kabri Kazakistan'ın Yesi şehrindedir.