|
28-02-2008, 01:28
| #11 |
| Binbaşı Katılım Tarihi: Aug 2007 Yaş: 38
Mesajlar: 1,536
|  DOĞAL AFETLERLE İLGİLİ DESTANLAR Deprem, kuraklık, salgın hastalık, sel, afet derecesinde yağmur, dolu ve tipi yağması, yangın gibi doğal afetleri anlatan destanlardır. Bu tür afetler toplumun ahlakının bozulması dolayısıyla Tanrı tarafından cezalandırma olarak yorumlanırlar. Örnek; Kıtlık Destanı Zile fıkarası halleri ey can Dinlersen eyleriz muhtasar beyan Sene doksan bire yakın kalınca Şiddeti şitadan halleri yaman Dükkanlar kapandı taşra çıkılmaz Fukara zâr eder asla bakılmaz Değirmenler dondu unlar öğülmez Aç kaldık ekmekçi açmadı dükkan Doksanda kurudu yağmadı yağmur Kül katıp ekmekçi sattılar hamur Kör oldu gözleri şimdi dilenir Baş çıkmadı memur gösterdi Süphan |
 |
|
28-02-2008, 01:29
| #12 |
| Binbaşı Katılım Tarihi: Aug 2007 Yaş: 38
Mesajlar: 1,536
| GÜLDÜRÜCÜ DESTANLAR Âşık tarafından destana konu olarak seçilen bir olayın, bir kişinin veya bir topluluğun veya bir nesne veya kavramın dinleyiciyi güldürmesi ve böylece eğlenerek hoşça vakit geçirmesi amacına yönelik olarak işlenmesini hedefleyen anlatım türüdür. Örnek; Nic'oldu Gurbet elden geldim malım sormağa Bunca eşya çanak çömlek nic'oldu Ey komşular gelin şer'a durmağa Köy kadısı Kambur Felek nic'oldu Bulamadım ciğergahım eridi Benim babam bu yerlerde bir idi O hassadan mintanının şeridi Eğnine giydiği yelek nic'oldu Günde beş on kere yıkar sererdi Gece anam gündüz babam giyerdi Satayıdım üç beş para ederdi Yakası yeni yok gömlek nic'oldu Bunlar ev eşyası size dediğim İki sahan bir tencere gediğim Akşam sabah çorba koyup yediğim Ağzı burnu kırık çanak nic'oldu Arzum kaldı evde kalan somağa Her yedikçe tat verirdi damağa Karnı tok misafir ağırlamağa Su verdiğim telli bardak nic'oldu |
| |
|
28-02-2008, 01:30
| #13 |
| Binbaşı Katılım Tarihi: Aug 2007 Yaş: 38
Mesajlar: 1,536
| TOPLUMSAL YERGİ, TAŞLAMA YA DA ELEŞTİRİ NİTELİĞİNDEKİ DESTANLAR Taşlama anlatım tutumu olarak da adlandırılabilecek bu işleyiş biçimi, âşık tarafından destana konu olarak seçilen bir olayın, kişinin, nesnenin veya kavramın tenkit edilerek yerilmesi amacına yönelik anlatım tutumu veya edasıdır. Bu tür bir işleyişte oluşturulan destanlara Âşık Müdami’nin “Batakçı Destanı” örnek olarak verilebilir. Gûş verin destana,dostlar yararlar Küpe olsun her kulağa batakçı Tecrübeli iştir,bakıp görenler Bir gün gelir sizin bağa batakçı Öğer kendisini,asilim deyi Tanımayan varsa nasılım deyi Babam şeyh,evladı resülüm deyi Tesbih sallar,sola sağa batakçı Bana derler:âşık “boşuna kızma” Elin gıybetinde,kuyular kazma Boğazda kravat ayakta çizme Sanki”yedi tuğlu,ağa” batakçı |
| |
|
28-02-2008, 01:31
| #14 |
| Binbaşı Katılım Tarihi: Aug 2007 Yaş: 38
Mesajlar: 1,536
| DÜNYADAN, FELEKTEN VE KADERDEN YAKINMA DESTANLARI Kaderciliğin ağır bastığı toplumlarda hayatta karşılaşılan her kötü olay ya da kötü şeyin sorumluluğu feleğe yüklenmek istenir. Felekle ilgili şiirlerin geneli yakınma özelliği göstermektedir. Ahioğlu'nun: Ey felek hicran oduna Dalacak beni mi buldun Elinden bir nazlı dostu Alacak beni mi buldun Her kişinin vardır kârı Ben ağlarım zâri zâri Gül yüzlü sevgili yari Alacak beni mi buldun Her kişi ayş ü işrette Ben kaldım derd ü mihnette Han kucağında gurbette Kalacak beni mi buldun Ahioğlu eder vara Yok mu bu derdime çare Kullar içinde biçare Olacak beni mi buldun biçimindeki destanı, Ruhsati'nin: Belâ babından nasibim Bol eyledin sabreyledim Otuz yıl el kapısında Kul eyledin sabreyledim |
| |
|
28-02-2008, 01:32
| #15 |
| Binbaşı Katılım Tarihi: Aug 2007 Yaş: 38
Mesajlar: 1,536
| ELİF-NAMELER Türk edebiyatında harflerle ilgili özelliklerle sık sık karşılaşılmaktadır. Edebiyatımızda her biri ayrı bir araştırma konusu olan harflerin özelliklerine göre sınıflandırılmasını şu şekilde yapmak mümkündür: a. Sembol olarak kullanılan harfler b. Özel anlamda harfler c. EBCED hesabı ç. Kısaltmalarda kullanılan harfler d. Elif-nameler Elif-name, Arap harflerinin birincisi olan elif ile kitap. Risale, varak anlamlarına gelen name sözünün birleşmesinden meydana gelmiş birleşik isim olup bir manzume çeşidinin adı olarak kullanılan terimdir. Elif-nameler değişik şekillerle yazılmakla birlikte genellikle dize başlarındaki harflerin alt alta alfabetik bir tarzda devam etmesiyle oluşan şiirlerdir . Divan şairleri tarafından mesnevi, kaside ve gazellerde uygulanan elif-nameler âşıklar tarafındansa koşma. destan ve divanlarda kullanılmıştır. Bu nedenle divan şairleri ve âşıklar tarafından ortak olarak kullanılan bir türdür. Elif-namelerde kullanılan ölçü divan şairleri tarafından yazılanlarda aruz, aşık1ar tarafından yazılanlarda ise hece ölçüsüdür. Elif-namelerde konu sınırlaması bulunmamaktadır. Dini ve din dışı olmak üzere her konu elif-namelerde işlenebilmektedir. Konularına göre elif-nameleri sınıflandırmak gerekirse: a. La-dini elif-nameler b. Dini elif-nameler c. Tasavvufi elif-nameler olmak üzere üç gruba ayırmak mümkündür. , a. La-dini elif-nameler: Divan şairlerinin gazel, âşıkların da koşma biçiminde yazdıkları elif-nameler olup doğa sevgisi ve beşeri aşk konularını işleyen şiirlerdir. b. Dini elif-nameler: Divan şairlerinin mesnevi türünde tevhit, naat, methiye ve münacaatlarda; aşıkların destan tarzında yazdıkları elif-nameler olup Allah'ın varlığı, birliği, Allah'a yalvarma, Peygamber ve devrin büyüklerine övgü gibi konuları işlemektedir . c. Tasavvufi elif-nameler: Tasavvufi konular ve mutasavvuflardan bahseden elif-namelerdir. Elif-namelerde kullanılan harfler genellikle dize başında olmak üzere dizenin her hangi bir yerinde de kul1anılmaktadır. Harflere bağlı olarak seçilen sözler ise rast gele sözler olmayıp şiirin konusuna uygun sözlerdir . Divan şairlerinden Âşık Paşa Nesimi, Fuzuli ve Muhibbi 'nin elif- nameleri, âşıklardan da Âşık Ömer, Dertli Kul Himmet, Ruhsati, Zileli Ceyhuni, Âşık Şenlik, Âşık Şem'i, Âşık Minhaci, Postlu Âşık Zülali, Kuddusi, Yozgatlı Hüzni, Âşık Deryami, Sadık Baba, Aşıki ve Müdami'nin elif-nameleri en önemli elif-namelerdendir. Ömek : ELİF-NAME Elif Allah'ı seversen beri bak Be benden vazgeçme boyu güzelim Te ile se ile seni severim Cim ile cilvesi huyu güzelim Ha ile hı ile hor bakma bize Dal ile zel ile gûş eyle sözüm Rı ile zel ile gel çıkma yüze Sin ile sefası soyu güzelim Şın ile şad ol tut bu pendimi Sad ile dad ile sakın kendini Ta ile za ile etme andını Ayındır kaşların yayı güzelim Gayın gafletten eyleyip güzer Fe ile kaf ile eyle gel hazer Kaf ile lam ile alemi gezer Mim ile nun nuru ayın güzelim Vav ile he ile güftarı yazar Lamelif diyen canından bezer Ya ile Ruhsati böylece yazar Cennet-i alası köyü güzelim |
| |
|
28-02-2008, 01:33
| #16 |
| Binbaşı Katılım Tarihi: Aug 2007 Yaş: 38
Mesajlar: 1,536
| DEĞİŞİK KONULU DESTANLAR Aşıkların destanlarında dile getirdikleri konular oldukça değişik ve çeşitlidir .Bu destanlar; ağıt niteliğinde olan destanlar , dünyanın yaratılışı ile ilgili destanlar, şehir-kasaba-köy hayatını dile getiren ya da yurt köşelerini öven destanlar , yolculukları anlatan yol destanları, yemek destanları, çiçek ve meyvelerle ilgili destanlardır |
| |
 |
| Konu Araçları | |
| |
