Göktan

Bunlar başlıca iki kısma ayrılır: Allaha karşı yapılan ibâdetler Kullar arasındaki muameleler.
İbâdetler beş madde olarak toplanmaktadır:
Her zaman şehâdet kelimesini tekrarlamak (Eşhedü en la ilahe illallah ve Eşhedü enne Muhammeden abdühû ve rasûlühû = Allahtan başka Tanrı olmadığına şehâdet ederim ve yine şehâdet ederim ki: Muhammed, Allah'ın kulu ve elçisidir.)
Beş vakıtta namaz kılmak
Ramazan ayında oruç tutmak
Yılda bir defa zekât vermek
Ömründe bir defa Hacc etmek.
İbâdet
Allaha karşı, kulların teşekkür etmesidir. İnsan, dünyada ve âhi-rette bütün nimetlere nail olmak için, Allaha yalvarır. Yaradan Allaha ibâdet ederek, O'na ulaşmak ister. İnsanın ahlâk bakımından ilerlemesine, rûhan yükselmesine ibâdetin yardımı olur. İbâdet sayesinde insanın kalbi bütün kötülüklerden temizlenir. Sonunda, Allah'a ve bütün kullarına karşı vazifelerini yapar bir insan olur.
Ancak, ibâdeti cansız, heyecansız birtakım hareketler haline düşürmemelidir: (763). Müslümanlığın emrettiği ibâdet, kalbin duymadığı zevksiz ibâdet değildir. (764).
İbâdetler, dine aiddir. Muameleler ise, (İslâm Hukuku) dünya içindir. İbâdetin ruhu ihlâstır. Temiz kalble yapılmalıdır. Muamelelerin temeli de adalettir. Hak'tan ayrılmamaktır.
İbâdetlerle muamelelerin ayakta durabilmeleri için ceza hükümleri (Uku-bât) meşru kılınmıştır.
İslâm şeriatinde üç türlü ukubet (ceza) vardır.
Kısas (Kul hakkı)
Hadd (Allah hakkı)
Ta'zîr (Şer'î haddin aşağısı)
Cenabı Hak, Kur'anı Kerîmde şer'î amelleri kısaca bildirmiş, tafsilâtını Rasûl-i Ekremine bırakmıştır. Her müslüman, kulluk işlerinde Kur'anı Kerîm ile Hadîsi Şerîflerin emirlerine ve hükümlerine itaat etmeğe mecburdur.
İbâdetler artmaz da, eksilmez de. Zamanla da, örf ve adetle de asla değişmez, değiştirilemez. Çünkü, ibâdetler, sırf Allahın hakkıdır: (765), insanların da kulluk vazifeleridir. Ancak, bu vazifeleri yapabilmeleri için (erkek ve kadın) her insanın aklı başında olması, erginlik çağına girmiş bulunması ge-rekmektedir. İbâdetleri Cenabı Hak tamamlamıştır. Fakat, muameleler böyle değildir. Zamanla, mekânla, örfle, âdetle muamelelerde değişmeler görülebilir: (766). Bütün Peygamberler, itikada aid esaslarda birlik oldukları halde, şer'î amellerde müttefik değillerdir.
Emirlerle ve yasaklarla sorumlu bulunan insanın ameli (işi): Ya farz, ya vâcib ya sünnet, ya müstehab, ya mubahtır. Yine insanın ameli: Ya haram, ya mekruh olur. Yine bu amel: Ya sahîh veya fâsid olur: (767).