|
10-02-2008, 14:34
| #1 |
| Yarbay Katılım Tarihi: Mar 2007
Mesajlar: 2,424
|  Ahmed İbn Hanbel ve İmam Şafiî arasında geçen çok çarpıcı bir olay… Fahri Güven fahri.guven@hotmail.com  İki yıl kadar önce Sebilürreşad ve Selamet mecmualarından referansla İmam Azam Ebu Hanife üzerine 8–9 yazı yazdığımda, geçtiğimiz günlerde aramızdan ayrılan merhum Ekrem Sağıroğlu Bey, yazılarımdan ziyadesiyle memnun olduğunu ve görüşmek istediğini belirtmişti. Ne var ki, bu bir türlü mümkün olmadı. O yine arayıp ısrarla yazdıklarımı kitaplaştırmamı istedi. Kim bilir belki bir gün onun tavsiyesini yerine getirme imkânı buluruz. Ekrem Sağıroğlu Bey ise arkasından pek çok güzide eserler bırakarak ötelere yolculuğa çıktı. Bu vesileyle kendisine Allah’tan rahmet diliyorum. Kabri nur, mekânı cennet olsun… Ekrem Sağıroğlu imzasını taşıyan eserleri de gönül rahatlığıyla okuyucu dostlara tavsiye ediyorum. Bahis büyük imamlardan açılmışken bundan mülhem olarak Ahmed İbn Hanbel ile İmam Şafii arasında geçen çok etkili bir misali aktarmak istiyorum: Ahmed İbn Hanbel, Bağdat’ta oturup takva üzere yaşar ve gecelerini ibadet ile geçirirdi. Bu arada bir de kızı vardı ki, bu kız babasının nefsine yaptığı bu eziyetten dolayı şikâyet ederdi. Babası da ona “Ey kızcağızım, benim amelim ne ki, sen bir İmam Şafiî’yi tanısan” cevabını verirdi. Bir zaman sonra Şâfi’î Bağdat’a geldi. Sonra da onun evine gitti. Eve girdiğinde İbn Hanbel kızına “Ey kızcağızım bu gelen misafirimiz Şâfi’îdir.” dedi. Kız çok sevindi. Akşam olunca yemeği getirdi İmam Şâfiî oldukça fazla yedi. Yatsı namazından sonra İbn Hanbel, Şâfiî’yi odasında kendi hâline bıraktı. Bu esnada kız duvardaki bir gedikten Şâfiî’yi izlemekteydi. İbn Hanbel ayrıldıktan sonra Şâfi’î yatağına yattı ve uykuya daldı, Ta sabaha dek. Sabah namazı girince kalktı ve doğrudan namaza durdu. Hâlbuki kız Şafiî’nin abdest almadan namaza durduğunu tesbit etmişti. Sabahleyin İmam Şâfi’î, İmam Hanbel’e veda ederek ayrıldı. İmam Hanbel kızına “Şâfiî’yi nasıl buldun?” diye sordu. Kızı “Senin anlattığının dışında bir Şâfi’î buldum” diye cevap verdi. Devamla “çok çok yedi, bütün geceyi uykuyla geçirdi ve abdestsiz sabah namazını kıldı” dedi. İbn Hanbel şaştı ve kızına bütün bunları nasıl öğrendiğini sorunca o da duvardaki bir gedikten her halini gözetlediğini söyledi. Bunun üzerine İbn Hanbel rivayete göre, hemen Şâfiî’ye gitti ve bir konuda ona şiddetli bir ihtiyaç içinde olduğunu bildirdi. İmam Şâfi’î, Ahmet İbn Hanbel’i alarak evine gitti. İbn Hanbel kızının anlattıklarını Şafiî’ye anlattı. İmam Şâfi’î bunun üzerine “Evet çok çok yedim biliyorum ki senin yemeğin helâldir, onun için ömrümde bir defa da olsa bol bol helâl yemeğinden yemek istedim. Yatsıdan sonra yatağa yattım. Ancak uykuya dalmadım, Kur’an okuyordum. Derken bir ayete takıldım, üzerinde düşündüm ve ondan altmış hüküm çıkardım. Vaktaki namaz vakti girdi. Abdest tazelemeye ihtiyaç duymadan sabah namazımı edâ ettim.” şeklinde cevap verdi.”* Çok düşündürücü olan bu misalden sonra İmam Şafii’nin hayatına baktığımızda bu ideal yaşamın arka planını görürüz. Şöyle ki: İmam Şafii küçük yaşta öksüz kalır. Annesiyle Mekke’ye gider. Orada fakru zaruret içinde büyür. Yedi yaşındayken Kur’an’ı, on yaşında iken “el- Muvatta”yı ezberler. Bedevi Huzeyl kabilesi arasında yaşayıp saf Arapça öğrenir. Mekke’nin meşhur bilginlerinden hadis ve fıkıh dersleri alır. 20 yaşında Medine’ye gider. İmam Malik’in vefatına kadar onun yanında tahsil görür. On yıla yaklaşan bu sürede hocasından hem ilmi hem de maddi destek görür. Hocasının vefatından sonra Yemen’e gidip Necran’da kadılık görevinde bulunur. Irak’ta Ebu Hanife’nin öğrencisi olan Muhammed bin Hasan eş- Şeybanî’den iltifat görür ve ders okuyarak Hanefi fıkhına tümüyle vakıf olur. Mısır gibi bazı ülkelere ilmi seyahatler yapar. Aldığı mükemmel eğitim sayesinde hadis, fıkıh, kelam ve Kur’an ilimlerinde İmam mertebesine yükselir. İmam Şafiî, şahsiyet olarak aldığı eğitimle kâmil bir insanın bütün özelliklerini taşır. Söz gelimi, Mekke’de gençler arasında parmakla gösterilecek kadar iyi ok atıcısıdır. Sağlam bir hafızası vardır, zekidir aynı zamanda hazır cevaptır. Meseleleri derinlikli olarak ele alıp çözüme kavuşturur. Akıl almaz keskin bir basiret ve kuvvetli firasete sahiptir. İmam Şafiî’nin bütün hayatı, deha derecesinde bir akıl, sağlam bir kalem, belagatli ve tasvir gücüne sahip bir dil ve ilim uğrunda geçmiştir. Diğer taraftan, büyük İmam Ahmed bin Hanbel’in yaşam serüveni de İmam Şafiî gibi göz kamaştırıcıdır. Ahmed bin Hanbel de küçük yaşta yetim kalır. Annesiyle birlikte amcasının himayesinde büyür. Çocukluğunu Abbasilerin başkenti Bağdad’ta geçirir. İlk eğitimini bu ilim beşiğinde alır. Küçük yaşta Kurân’ı hıfz eder. Dil ve kompozisyon dersleri alır. Çok kuvvetli bir hafızaya sahiptir. Çok sabırlı ve tahammüllü birisi olan İmam Hanbel, kuvvetli bir iradeye sahip ve azimlidir. Devrinin en meşhur ve en muteber âlimlerinden ders görür. Ebu Yusuf’un öğrencisi olup ondan hadis dersleri almıştır. Hadis uğruna Bağdad’dan Yemen, Suriye, İran, Horasan ve Mağrib gibi ülkelere seyahatler yapmıştır. Mekke’de İmam Şafiî’den hadis, fıkıh ve fıkıh usulü tahsil eder. Zamanının hadis otoritesi olmuştur, Hatta hocası İmam Şafiî’nin İmam Ahmed bin Hanbel’le ilgili şu ifadeleri çok dikkat çekicidir: Bağdad’dan ayrıldım, orada İbn Hanbel’den daha mütteki, efdal, âlim ve fakih birini bırakmadım. İbn Hanbel sekiz hasletin imamıdır: Kur’an, sünnet, hadis, fıkıh, lügat, fakr, zühd ve vera.”** Bu anlattıklarımızdan sonra yukarıda aktardığımız örnek daha fazla anlam kazanıyor. Ama biz bu kadarla kifayet edip bu büyük imamlarımızın yaşamlarını ileride daha ayrıntılı bir şekilde incelemeye çalışalım ve bizi bu konularda yüreklendirip teşvik eden Ekrem Sağıroğlu ağabeyimize bir kez daha rahmet dileyelim… * Şeyhülislâm İbn Kemal Sempozyumu, TDV yayınları, Ankara 1986, s. 19. ** Bkz. Vecdi Akyüz, Dört Mezhep İmamı, İFAV, İstanbul 1996. |
 |
 |
| Konu Araçları | |
| |
